vrijdag 21 februari 2020

BLOG: Wat kunnen ECD's leren van Facebook?

Freek Erens, Productmanager Adapcare. 
Februari 2020

Facebook heeft niet de beste naam. We kennen allemaal nog het schandaal rond het Britse databedrijf Cambridge Analytica dat toegang kreeg tot de persoonlijke gegevens van 87 miljoen Facebookgebruikers. Veel van die gebruikers hadden hiervoor geen toestemming verleend.
 
Toch kunnen ECD-leveranciers ook leren van Facebook. En niet alleen van Facebook, ook van LinkedIn, Twitter, Instagram en andere sociale netwerken. Die hebben allemaal gemeen dat de gebruiker een profiel aanmaakt en verbinding zoekt met andere profielen. Het netwerk van een gebruiker groeit daarmee organisch, vrienden leiden tot nieuwe vrienden. Natuurlijk moet er wel iets zijn om die vriendschap te vieren, dat is de ‘user generated content’. Een tekst of foto op je tijdlijn wordt gezien door je vrienden, geliked en gedeeld met andere vrienden.
 
De vertaalslag naar een ECD is makkelijk te maken: professionals en mantelzorgers vormen een netwerk rondom de cliënt, dat netwerk wordt groter als de professional een collega uitnodigt en de cliënt een mantelzorger. Af en toe wordt het netwerk ook weer kleiner: de collega is klaar met haar zorgbijdrage en beëindigt de relatie, de mantelzorger wordt ‘ontvriend’. En natuurlijk is er ook de ‘user generated content’: zorgplannen, afspraken, rapportageregels en andere dossierelementen.
 
Een ECD als sociaal netwerk klinkt eenvoudig, maar de werkelijkheid van de meeste ECD’s is anders. De applicatiebeheerder kent medewerkers en cliënten toe aan teams, waardoor die medewerkers de cliëntdossiers kunnen inzien. Dat is een centralistisch model waarbij het toegangsbeheer buiten het primaire proces staat. Ook de ‘user generated content’ wordt niet evenwichtig geproduceerd, cliënten leveren maar een zeer beperkte bijdrage aan hun eigen dossiers.
 
Waarom zijn veel ECD’s daarin nog zo ouderwets?
 
De belangrijkste reden daarvoor is cultureel. ECD’s worden toegepast in organisaties die controle kunnen en willen uitoefenen over hun medewerkers en cliënten. ECD’s hebben dat hiërarchische model overgenomen. Denken in netwerken is anders: als er geen overkoepelende autoriteit is die de toegang kan bepalen, dan moeten cliënten en zorgprofessionals samen uitmaken wie toegang heeft tot welk dossier. 
 
Er zijn ook technische redenen. Eén daarvan is dat ECD’s in de oorsprong datagestuurd zijn en weinig procesondersteuning bieden. Als de data voorop staat, dan moet de applicatiebeheerder in één of andere toegangstabel de relatie leggen tussen medewerkers, cliënten en teams. Wat je wilt is een ECD dat de workflow van de samenwerking ondersteunt: een cliënt of medewerker nodigt een mantelzorger of professional uit, die ontvangt de uitnodiging in een inbox en besluit vervolgens de uitnodiging te accepteren of af te wijzen. Als een afgeleide worden (automatisch) de juiste vinkjes in de toegangstabel gezet.
 
Ook wat betreft de ‘user generated content’ lopen ECD’s achter. Van oudsher zijn de zorgprofessionals de baas in de relatie met de cliënt. Het begrip ‘cliënt in regie’ is pas van de laatste jaren. De meeste ECD’s hebben inmiddels een cliëntportaal, maar daarmee kunnen cliënten nog geen sturing geven aan hun zorg- en behandelproces. Ook kunnen cliënten nog maar zelden hun eigen gezondheidsdata delen met de professionals. Een emancipatiebeweging is nodig om de cliënt een gelijkwaardige positie te geven, in de zorgorganisatie en in het ECD.
 
ECD’s hebben een zekere vooringenomenheid over de wijze waarop de zorgwereld in elkaar zit, het zijn net mensen, ze zijn ook gebouwd door mensen. Als voorbeeld: in een ECD zijn cliënten en medewerkers aparte begrippen, terwijl een cliënt toch echt de ‘eerste zorgprofessional’ is van zijn of haar eigen leven. Het is dus nodig om in rollen te denken. Een persoon kan gelijktijdig de rol van cliënt en zorgprofessional hebben. Als je die gedachte doortrekt, dan is er ook geen onderscheid meer tussen een medewerkersportaal en een cliëntportaal. Er is één portaal waarin cliënten en medewerkers samenwerken, op voet van gelijkwaardigheid maar naar vermogen. Iedereen kan bijdragen aan het dossier.
 
Ik ben benieuwd wie als eerste een ECD bouwt als een sociaal netwerk. Laten we hopen dat dat niet Facebook is. ‘If the product is free, you are the product’. Het ECD is dan wel gratis, maar het geld wordt verdiend met onze cliëntgegevens. 

Wil je weten welke stappen Adapcare heeft gezet in het ontwikkelen van een ECD als sociaal netwerk?

In een persoonlijk gesprek vertel ik je graag meer

Neem contact op